Bilmeniz Gereken 56 BT Terimi

Geliştirme (Development)

API (Application Programming Interface) — uygulama programlama arayüzü — bilgisayarlar veya bilgisayar programları arasındaki bağlantı.

Cloud (Bulut) — yerel olarak kullanıcının bilgisayarında değil, internet üzerinde çalışan yazılım veya hizmet.

Git — dosyaların sürüm yönetimi ve ortak çalışma için dağıtılmış bir sistem.

MVP (Minimum Viable Product) — tüketicilerin ilgisini çekmek için yeterli temel özelliklere sahip yeni bir ürünün piyasaya sürüldüğü geliştirme yöntemi. Nihai ürün, ancak ilk kullanıcılardan geri bildirim alındıktan sonra piyasaya sürülür.

Pull request — başka birinin deposundaki (repository)

Depo —

yazılım paketlerinin saklandığı yer.

kodu değiştirme önerisi. Bir geliştirici, pull request aracılığıyla GitHub'daki bir depo dalına (branch) gönderdiği değişiklikleri başkalarına bildirir.

Yetkilendirme (Authorization) — bilgisayar programları, dosyalar, hizmetler, veriler ve uygulama işlevleri dahil olmak üzere sistem kaynaklarıyla ilişkili kullanıcı veya istemci erişim düzeylerini belirlemek için kullanılan güvenlik mekanizması. Yetkilendirmeden önce genellikle kullanıcının kimliğini doğrulamak için kimlik doğrulama (authentication) yapılır.

Mimari (Architecture) — bir bilgi işlem sisteminin genel tasarımı, bileşenleri arasındaki mantıksal ve fiziksel ilişkiler. Mimari, sistemde kullanılan donanımı, yazılımı, erişim yöntemlerini ve protokolleri tanımlar.

Kimlik Doğrulama (Authentication) — verilere veya bir uygulamaya erişim sağlamak için bir kişinin kimliğinin doğrulanması. Belirli eylemlere veya sayfalara erişim, kullanıcı düzeyleri aracılığıyla kısıtlanabilir.

VT — veritabanı — bir bilgisayar sisteminden elektronik olarak erişilebilen ve saklanan düzenli veri kümesi. İlişkisel (veriler tablolar ve satırlar şeklinde saklanır) ve ilişkisel olmayan (veriler JSON belge koleksiyonlarında saklanır) olarak ikiye ayrılır.

Yedekleme (Backup) — veri kaybından sonra orijinali geri yüklemek için alınan ve başka bir yerde saklanan bilgisayar verilerinin kopyası.

Kütüphane (Library) — kullanıcıların görevleri optimize etmek için kullandıkları önceden yazılmış kod kümesi. Örneğin, Python'daki Pillow kütüphanesi grafiklerle çalışmak için oluşturulmuştur.

Derleyici (Compiler) — bir programlama dilinde (kaynak dil) yazılmış bilgisayar kodunu başka bir dile (hedef dil) çeviren program.

Legacy kod — "eski kod", diğer geliştiricilerden veya yazılımın eski bir sürümünden devralınan kaynak kod. Ayrıca bir geliştiricinin anlamadığı ve değiştirilmesi zor olan herhangi bir kod da olabilir.

Mikro hizmetler (Microservices) — tek bir uygulamayı, belirli işlevlerden sorumlu küçük hizmetler kümesi olarak sunan mimari yaklaşım.

Monolit — kullanıcı arayüzü ve veri erişim kodunun tek bir platformda tek bir programda birleştirildiği tek katmanlı yazılım uygulaması. Monolitik bir uygulama özerktir ve diğer uygulamalara bağlı değildir.

Açık Kaynak (Open source) — açık kaynak kodlu bilgisayar programları oluşturma yaklaşımı. Açık kaynaklı bir program herkes tarafından erişilebilirdir.

Pet-proje — bir geliştiricinin boş zamanlarında uğraştığı küçük, ikincil bir proje. Pet-projeler genellikle geliştirilmek istenen becerileri uygulamak için kullanılır: örneğin, yeni bir programlama dili, yeni tasarım şablonları veya diğer teknolojiler ve iş süreçlerini öğrenmek.

Pattern (Tasarım kalıbı veya şablon) — birçok projede defalarca tekrarlanan bir tasarım problemine yönelik genel kabul görmüş çözüm. Yazılım geliştiriciler kalıp çözümü belirli bir projeye uyarlarlar.

Depo (Repository) — yazılım paketlerinin saklandığı yer. Bir yazılım deposu, bir sürüm kontrol sistemi veya depo yöneticileri tarafından yönetilir.

Sunucu (Server) — "istemci" (client) olarak adlandırılan diğer programlar veya cihazlar için işlevsellik sağlayan bir bilgisayar donanımı veya yazılımı (bilgisayar programı). Bu mimari, istemci-sunucu modeli olarak adlandırılır.

Stack (Yığın) — sıralı doğrusal bir eleman dizisi içeren veri yapısı.

Firewall (Güvenlik Duvarı) — önceden belirlenmiş güvenlik kurallarına göre gelen ve giden ağ trafiğini izleyen ve kontrol eden ağ güvenliği sistemi. Güvenlik duvarı, dahili ağ ile küresel ağ arasında bir engel oluşturur.

Framework — geliştirme problemlerini çözen, önceden hazırlanmış çözümler kümesi.

Test Etme (Testing)

Acceptance (Kabul Testi) — müşterinin uygulamayı/yazılımı onaylayıp onaylamadığını belirlemek için kullanıcılar, müşteriler veya diğer kişiler tarafından gerçekleştirilen test.

Black Box (Kara Kutu) — test uzmanının sistemin içeriden nasıl düzenlendiğini bilmediği test. Amaç, farklı girdi verisi kombinasyonları için işlevsellikleri davranış açısından kontrol etmektir.

Penetration (pen test) — güvenlik açıklarını kontrol etmek için bir bilgisayar sistemine yönelik siber saldırı simülasyonu.

Smoke (Duman Testi) — yayına alınan yazılım sürümünün kararlı olup olmadığını belirleyen yazılım testi. Yazılımın işlevselliğini doğrulamak için her sürüm sırasında çalıştırılan minimum test kümesinden oluşur.

White Box (Beyaz Kutu) — test uzmanının kod hakkında bir fikrinin olduğu veya yazılım mimarisi hakkında genel bilgiye sahip olduğu test.

Yük (Load) Testi — bir yazılım bileşeninin veya sisteminin davranışını incelemek için giderek artan yüke maruz bırakıldığı yazılım testi.

Regresyon Testi — bir değişikliğin veya eklemenin mevcut hiçbir işlevi bozmadığından emin olmak için yazılım uygulamalarının test edilmesi.

Süreçler (Processes)

Kod İncelemesi (Code review) — bir ekibin kaynak kodu manuel olarak veya otomatik bir kod inceleme aracı yardımıyla analiz ettiği yazılım kalite güvence süreci. Amaç, kod kalitesini artırmaktır.

Hata Ayıklama (Debugging) — yazılım kodunda beklenmedik davranışlara veya çökmelere neden olabilecek mevcut ve potansiyel hataların belirlenmesi ve giderilmesi.

Eşli Programlama (Pair programming) — iki programcının tek bir iş istasyonunda birlikte çalıştığı esnek bir yazılım geliştirme yöntemi. Biri (sürücü) kodu yazarken diğeri (gözlemci veya navigatör) yazılan her kod satırını inceler. İki programcı sık sık rol değiştirir.

Refactoring (Yeniden Yapılandırma) — bir yazılım sistemini, kodun işlevlerini değiştirmeyecek ancak dahili yapısını iyileştirecek şekilde dönüştürme.

Project Management

Agile (Çevik) — ekiplerin müşterilere daha hızlı ve daha sık değer sunmasına yardımcı olan proje yönetimi ve yazılım geliştirmeye yönelik yinelemeli bir yaklaşım. Çevik bir ekip, "büyük bir patlama" yerine işi küçük adımlarla yürütür.

Kanban — "tam zamanında" ilkesini uygulayan ve ekip içindeki yükün eşit dağılımını teşvik eden geliştirme yönetimi yöntemi.

One-on-One — iş konularını tartışmak için bir yönetici ve bir çalışan arasında yapılan "baş başa" görüşme.

Performance review (Performans incelemesi) — yöneticiler ve çalışanlar arasındaki sürekli diyaloğun bir parçası. İnceleme sırasında mevcut göstergeler, geçmiş üretkenlik bilgileri ve gelecek planları tartışılır.

SCRUM — esnek yazılım geliştirme için bir proje yönetimi yaklaşımı. Scrum, geliştirme sürecinin kalite kontrolünü vurgular.

Waterfall (Şelale) — doğrusal ve ardışık bir yaklaşımla bir sistem oluşturmak için sistem geliştirme yaşam döngüsünde kullanılan klasik model. Bu model farklı aşamalara ayrılmıştır; bir aşamanın çıktısı bir sonrakinin girdisi olarak kullanılır.

Backlog — büyük bir stratejik planı desteklemek için gerekli görevlerin listesi.

Planlama Pokeri (Scrum poker) — geliştirme ekiplerinin proje yönetimi görevlerinin kapsamını tahmin etmek için kullandıkları oyunlaştırılmış bir yöntem. Bu tahminler tüm grubun görüşlerine dayanır.

Release (Yayın) — bir programın nihai sürümünün dağıtımı. Bir yazılım sürümü genel veya özel olabilir. Yeni veya güncellenmiş bir programın ilk neslini temsil eder. Yayından önce yazılımın alfa sürümü, ardından beta sürümü dağıtılır.

Şirketler

Outsource (Dış Kaynak Kullanımı) — bir şirketin görevleri, operasyonları yerine getirmek veya şirket için hizmet sağlamak üzere üçüncü bir tarafı işe aldığı iş uygulaması.

Outstaff — harici bir yüklenicinin, ana müşteri veya BT projesi için uzak bir kaynak olarak özel bir BT uzmanı grubu sağladığı uzaktan işe alım modeli.

Ürün (Product) — kullanıcılara satış için tasarlanmış tek bir ürün (yazılım) geliştiren şirket.

İK (HR)

Karşı Teklif (Counteroffer) — bir işverenin, çalışanına başka bir şirketten gelen teklife verdiği yanıt.

Onboarding — yeni bir çalışanın kuruma tanıtılması ve adaptasyonu.

Overtime (Mesai) — çalışma saatlerinin üzerinde yapılan çalışma.

Offer (Teklif) — iş teklifi.

Relocate (Relokasyon) — işle ilgili olarak kalıcı bir ikamet yerine taşınma.

Remote — uzaktan çalışma — ofis dışından çalışma formatı.

Sabbatical — bir çalışanın normal işinde çalışmadığı ve dinlenebileceği, seyahat edebileceği, araştırma yapabileceği vb. süre. İşveren genellikle çalışanın bu devamsızlığını öder veya en azından iş yerini korur.

Switcher — BT'ye diğer alanlardan gelen BT uzmanı.

Skill (Beceri) — yetenekler (bilgi ve beceri).

Feedback (Geri Bildirim) — yapılan işi veya süreçleri değerlendirme yöntemi. Geri bildirim, bir organizasyondaki çalışanların ihtiyaçlarını, gereksinimlerini ve faaliyet sonuçlarını anlamanın bir yoludur.